Activiteiten en bezienswaardigheden

Boerenijs boerderij www.facebook.com/LytsButhus
Manege Sanninghoeve www.sanninghoeve.nl
Museum de Gearstal www.stichtinghattumdevries.nl
Openbaar beweegplein www.mfcdegearrin.nl
Nationaal Park de Alde Feanen www.dealdefeanen.nl

Monument in Oudega Sm.: ‘Steentijd’

Kunstenaar: Anne Woudwijk
Locatie: hoek Buorren/Achterwei
Jaar: 2010
Materiaal: graniet – steen
Onthuld op 24 april 2010 door Hindrik Riemersma, voorzitter doarpsbelang in aanwezigheid van Nieske Ketelaar (wethouder) en Anne Woudwijk (kunstenaar) met muzikale omlijsting van de Internationale Trommel-, Toeter- en Sjoklup Lutkeweirum.

In dit kunstproject zijn stenen van verschillende grootte gebruikt. De grote oersteen symboliseert het primitieve leven van de jagende mensen, zo’n 12.000 jaar geleden.
Een liggend stuk wit graniet, dat tegens dienst doet als zitbank, roept herinneringen op aan de ijstijd, toen grote massa’s ijs en steen werden aangevoerd uit het Noorden.
Op de liggende steen is een reliëf van een rendierkop afgebeeld, dit als symbool voor de prooi, waarop men jaagde.

Monument in Oudega Sm.: Livius
Kunstenaar: Anne Woudwijk
Locatie: hoek Skeane Heawei/De Geasten (oorspronkelijk grondgebied van de Haersma’s)
Jaar: 2011
Onthuld op 18 juni 2011door oud-gedeputeerde Bertus Mulder en toenmalig wethouder Ties Zweers met muziek van de Friese zanger Doede Veerman

Herinnering aan de iepenloftspullen in Oudega, voorstellend de geschiedenis van De Haersma’s in het kader van het 65jarig bestaan ban de Stichting Iepenloftspul Aldega.

monument in Aldegea Sm.: blauwe stien
Locatie: voor de brug links aan de Aldegeasterdyk richting Nijega-Oudega
Jaar: voor 1664
Materiaal: keisteen

De ‘Blauwe Stien’ werd al aangegeven op de kaart van Christianus Schotanus’ beschrijving van de grietenij Smallingerland uit 1664. Volgens één verhaal zijn de krassen op de kei veroorzaakt door soldaten van bisschop Bernard van Galen (Bommen Berend), die in 1672 deze streken afstroopten. Ook wordt beweerd dat de steen een merkteken was in een stelsel van heidense cultusplaatsen of de laatste rustplaats van ene pater Boudewijn van het klooster Smalle Ee. Waarschijnlijk betreft het een steen, die de grens tussen de dorpsgebieden van Nijega en Oudega markeerde.

Monument in Aldegea Sm.: bocht in de rivier
Kunstenaar: Els Martin
Locatie: Buorren (naast de Smidterij)
Jaar: 1989
Materiaal: sculptuur van brons
Onthuld door wethouder drs. Gerhard Lammers

Als eerste dorp in de gemeente Smallingerland kreeg Oudega in 1989 in het kader van dorpsvernieuwing een kunstwerk. De U-vormige sculptuur ligt in het gras en verwijst naar de waterrijke omgeving, naar de meanderende beweging van riviertjes en de omgeving. Deze basale vorm past goed in het oeuvre van de kunstenares dat zich kenmerkt door een hang naar reductie en puurheid.

Monument in Aldegea Sm.: ‘de Bakbrogge’
locatie: in de haven van Oudega Sm.
Jaar: 1990
Materiaal: beton op sokkel
Kunstenaar: ontworpen en gemaakt door inwoners van Oudega en onthuld door de Hans Wiegel, de toenmalige Commissaris der Koningin
Geschenk van de jubileumcommissie Oudega 900 jaar
Stichting ‘de Bakbrogge’ (dorpskrant van Oudega) is eigenaar en onderhoud het monument

Monument in Aldegea Sm.: ’Tichtset’
locatie:
Jaar 2015
Materiaal: beton en corten staal
Kunstenaar: ontworpen door Sabine Liedtke en gemaakt door Auke de Vries, beiden uit Oudega.

Het kunstwerk vertelt het verhaal van de laatste ’tichtsetfisker’ Piebe de Jong. Het gezin woonde in een woonark, die in de zomer bij de visplek ligt, in de nieuwe nieuwe Mûntsegroppe (Monnikengreppel) waar de tichtset is. In de winter ligt de woonrak in de Oudegaaster vaart, vlak bij het dorp.
In 1959 wordt de tichtset opgeheven omdat naast de vaarweg naar Drachten een nieuwe vaarweg wordt aangelegd.

Naast het verhaal over dit ambacht beeldt het kunstwerk ook nog een ander, persoonlijk verhaal, uit. De uitbeelding betreft de samenstelling van het gezin van Piebe de Jong en zijn vrouw Goitske. De 3 kinderen die nog in leven zijn, worden samen met de ouders, verbeeld in de vijf hoge ronde stenen rond de Tichtset. Een zusje, dat slechts 6 jaar mocht worden, is verbeeld in een steen dat iets hoger uitsteekt boven het grasveld dan de vier bij de geboorte overleden broertjes en zusjes, waarvan er één naamloos is gebleven. Zij worden verbeeld in de vier stenen die net boven het grasveld zichtbaar steken.

Wat is een tichtset en hoe werkt het?
Het visseizoen begint in het voorjaar. De Jong zet dan losse fuiken uit, waar voorns kuit op af zetten, die de paling aantrekt. Dan wordt in juni het tichtset gebouwd . Elk jaar ge bruikt De
Jong dezelfde paa lgaten om het tichtset op te bouwen. De vaarweg sluit dan de vaarweg af met een vastnet aan beide oevers en een valnet in het vaargeulgedeelte. De palingen
zwemmen naar het net, kunnen niet verder en keren en.zwemmen in de fuiken, die loodrecht op het net staan. Het “tichtset” staat alleen ‘s nachts overeind, zodat de scheepvaa rt niet
gehinderd wordt. Komt er ‘s avonds laat toch nog een vaa rtuig langs, dan vaart ze tegen een draad, zo’n vijft ig meter voor het valnet. De draad doet een gewicht vallen, waardoor een pal
wordt losget ro kken, zodat het middennet op de bodem valt. De Jong wordt dan door een belletje gewaarschuwd, dat het middennet weer moet worden gehesen.