Oudega (sm) deel 6

Al eerder is gememoreerd dat de economie in Oudega het moeilijk had. De aardappelziekte sloeg ook hier toe en in 1850 werden 180 van de 800 inwoners onderhouden. Er werd gesproken over emigratie naar Amerika. Een enkeling ging. In het laatste kwart van de 19de eeuw deed zich ook de landbouwcrisis voor. En in de jaren 80 van de 19de eeuw vertrok een groep van 30 Oudegaasters naar Noord-Amerika,een van hen, Bearend de Jong, bezocht in 1912 Oudega en deed de Gereformeerde kerk een schenking. Hiervan kocht de kerk een doopvont en een lamp met koperen slangen. U kunt dit bewonderen in de Gereformeerde kerk, it Ljochtbeaken, aan de Buorren.

Men probeerde de economie te stimuleren door inpolderingen. Zo ontstond in 1876 de Jan Durkspolder en in 1910 werden de Tsjollen drooggelegd. In 1925 werden de Oosterzanding en de Westerzanding in cultuur gebracht. De waterschappen hebben hier een belangrijke rol gespeeld in. Boerenorganisaties begonnen in 1900 met een co√∂peratieve zuivelfabriek: “de Hoop”. Eerst op handkracht, daarna stoomkracht en in 1921 met electrisch. In 1966 fuseerde “de Hoop” met de “Eendracht” te Opeinde.

Deel6a

Deel6b

De fabriek bleef decennia zorgen voor bedrijvigheid bij de haven, zowel op de weg als over water. De fabriek is ook jaren lang gebruikt als vergadercentrum. Nu staat ze troosteloos te wachten op projectontwikkelaars.

De Tweede Wereldoorlog veroorzaakte dat Oudega veel onderduikers herbergde. Via een uitkijktoren observeerden Oostenrijkse soldaten de water en rietpartijen. Het verhaal gaat dat ze veel gezien moeten hebben maar er nooit misbruik van hebben gemaakt.

Na de Tweede wereldoorlog heeft zich een grote verandering voltrokken. Veel nieuwbouw vond plaats, veel forenzen kozen voor Oudega en er ontstond een verschuiving in de beroepssfeer. Veel kleine middenstanders konden het niet bolwerken en dat gold ook voor veel boerenbedrijven. In 2007 waren er 125 boerderijen niet meer in bedrijf en resteerden er nog 26 boerenbedrijven. In 2011 waren er nog 20 in bedrijf. U begrijpt dat dit voor een dorp een enorme verandering betekent.

Deel6c

Vanaf de waterkant markeert de toren van de Sint- Agathatsjerke het landschap. Het Ouddiep opvarend of via een van de andere wegen, ziet u het centrum dichterbij komen. Als passant bent u van harte welkom. Behalve de geschiedenis van het dorp en zijn inwoners bieden we u ook een aantal bedrijven, waar u uw inkopen kunt doen of even rustig kunt zitten.

En wat cultuur en kunst betreft heeft Oudega heel wat te bieden. In het centrum van het dorp, hoek Achterwei en Buorren, treft u het kunstwerk “Bocht in de rivier” aan van de kunstenaar Els Martin. Zij woont aan de Opperbuorren en werkt met diverse materialen. Ze exposeert op diverse lokaties, bv galerie Eewal te Leeuwarden. De vormen in haar werk zijn belangrijk, maar zijn niet meer dan “visuele echo’s”.